Almanya’nın Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerinde bu Pazar seçmenler yeni parlamentolarını seçti.
Berlin’de Türkiye kökenli Elif Eralp’la birinci parti olan Sol Parti tek başına iktidar olmayı başaramasa da oylarını önemli ölçüde artırdı. Sol Parti’nin Eralp’in liderliğinde eyalette bir koalisyon hükümeti kurması bekleniyor.
Mecklenburg-Vorpommern’de ise aşırı sağcı AfD birinci oldu, ama tek başına hükümeti kuracak çoğunluğu elde edemedi. Eyalette halen görevde olan Sosyal Demokrat Parti’nin (SPD) bir koalisyon kurarak hükümeti devam ettirmesi muhtemel.
Her iki eyalette en büyük hayal kırıklığını yaşayan ise Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in partisi Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) oldu. CDU, Mecklenburg-Vorpommern’de barajı kılpayı geçerek meclise girmeyi başardı, Berlin’de ise Sol Parti’nin ardından yüzde 19’le ikinci sırada yer aldı ama 2023 yılındaki seçime kıyasla yüzde 9’luk bir kayıp yaşadı.
Bu sonuçlar Başbakan Merz ve CDU için hem ulusal hem de uluslararası açıdan yeni bir darbe anlamına geliyor. Seçim sonrası yaptığı açıklamada görevine devam edeceği mesajı veren Merz’i başkentte zor günler bekliyor.
AfD Mecklenburg-Vorpommern’de oyunu ikiye katladı
Mecklenburg-Vorpommern’de Merz’in koalisyon ortağı SPD de 2017’den bu yana eyalet başbakanlığı görevini yürüten Manuela Schwesig liderliğinde yaklaşık yüzde 36 oy alarak AfD’nin hemen gerisinde kaldı. Aşırı sağcı parti AfD ise yüzde 38 oyla, 2021 eyalet seçimlerine kıyasla oy oranını iki katından fazla artırdı.
Berlin’de ise SPD oylarının üçte birini kaybederek yüzde 12’ye geriledi. AfD de Berlin’de yüzde 16 ile üçüncü büyük siyasi güç haline geldi. Alman başkentinin yeni birinci partisi ise yaklaşık yüzde 25 oy alan Sol Partioldu. Sol Parti, Mecklenburg-Vorpommern’de de AfD gibi oy oranını iki katına çıkarmayı başardı.
CDU’nun “aşırı solcu ve antisemit” olarak nitelendirdiği Sol Parti, SPD ve Yeşiller ile birlikte teorik olarak bir kırmızı-kırmızı-yeşil koalisyon kurabilecek çoğunluğa ulaşabilir.
Friedrich Merz: Bu bir felaket
Merz, Pazar akşamı ilk seçim sonuçlarının açıklanmasından yalnızca birkaç dakika sonra kameralar karşısına çıktı ve partisinin aldığı sonuçları değerlendirdi. “Mecklenburg-Vorpommern’deki sonucu güzelleştiremeyiz, bu bir felaket” ifadelerini kullanan Merz, Berlin’deki ağır oy kaybına ilişkin ise “makul bir sonuç” nitelemesini yaptı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ilk seçim sonuçlarının gelmesinin ardından partisinin genel merkezinde açıklama yaptıFotoğraf: Christian Mang/REUTERS
CDU için bu, iki hafta içinde alınan üçüncü seçim yenilgisi oldu. Parti, 6 Eylül’de Saksonya-Anhalt eyaletindeki seçimlerde de Federal Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından kısmen aşırı sağcı olarak sınıflandırılan Almanya için Alternatif (AfD) partisinin çok gerisinde kalmıştı.
Bu yenilginin ardından 2025’ten beri görevde olan Merz’in gözle görülür şekilde yıprandığı dikkat çekti. Merz, kendi partisi içinde de sert eleştirilere maruz kaldı ve istifa çağrıları ile karşılaştı.
AfD ve Sol Parti, CDU ve SPD’den daha güçlü
Almanya halkı aslında uzun süredir Başbakan Friedrich Merz ve SPD ile kurduğu koalisyondan memnun değil. Düzenli olarak yapılan kamuoyu yoklamalarından Deutschlandtrend’e göre hükümet koalisyonu çoğunluğunu çoktan kaybetti.
Siyasi yelpazenin uçlarında yer alan partiler ise hem federal düzeyde hem de eyaletlerde sık sık anlaşmazlık yaşayan iktidar partilerine kıyasla belirgin biçimde daha fazla destek görüyor.
Bu anlaşmazlıkların önemli bir kısmı da Merz’in aylar önce duyurduğu ve sağlık, bakım ile emeklilik sigortalarında hızla artan maliyetleri kontrol altına almayı amaçlayan reform programından kaynaklanıyor.
Merz: Reformlar yapılmak zorunda
Ancak seçim yenilgisine rağmen Merz, bu reformlardan geri adım atmak istemiyor. Merz, iki eyalette yapılan seçimlerin ardından yaptığı açıklamada “Reformlar yapılmak zorunda. Elbette bu hepimizi zor bir duruma sokuyor. Ancak bu sorumluluğu üstleniyoruz. Bu sorumluluğu ben üstleniyorum” ifadelerini kullandı.
Merz, CDU’nun Berlin’deki liste başı adayı Stefan Evers’in “makul bir sonuç” aldığını söylediFotoğraf: Fabrizio Bensch/REUTERS
Koalisyon, uzun tartışmaların ardından sağlık reformunda uzlaşmaya varmıştı. Buna göre ilaçlar ve diş tedavileri daha pahalı hale gelirken aile sigortası kapsamı da daraltılıyor. Zaten pek popüler olmayan hükümet açısından bu adımların yeni bir sempati yaratması zaten beklenmiyordu. Benzer şekilde özel bireysel tasarrufların güçlendirilmesiyle desteklenmesi planlanan emeklilik reformu da tartışma konusu olmaya devam ediyor.
“Ülkemi ileri taşımak istiyorum”
Merz konuşmasında bu değişikliklerin birçok insan için yeni yükler ve belirsizlikler doğurduğunu kabul etti. Ancak yine de iyimser bir mesaj vermeye çalıştı:
“Ülkemi ileri taşımak istiyorum. Reformlarımızın başarısının yalnızca birlikte yaşamımızı iyileştirmekle kalmayacağına, aynı zamanda kendimize bakışımızı ve dünyadaki imajımızı da güçlendireceğine yürekten inanıyorum.”
Dış politikada da baskı artıyor
Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern seçimlerinin sonuçları, Merz ve federal hükümet üzerindeki dış politika baskısını da artırıyor.
Özellikle Doğu Almanya’da güçlü olan AfD, Rusya’nın uluslararası hukuka aykırı saldırısına karşı Ukrayna’ya verilen askeri desteğe karşı çıkıyor.
Bu siyasi tablo, koalisyon hükümeti için işleri daha da zorlaştırıyor ve Merz bunun farkında. Merz, CDU’nun ve koalisyon ortağı SPD’nin ağır seçim yenilgilerinden çıkardığı dersi ise şu sözlerle özetledi:
“Şimdi yapılması gerekenler cesaret, kararlılık ve sabır gerektiriyor. Ben bunu göstereceğim. CDU Genel Başkanı olarak da her şeyden önce ülkemizin Federal Başbakanı olarak da.”
